7 xanuunada maskaxda ugu badan: sida loo garto loona daweeyo

Qanacsan
- 1. Walaac
- 2. Niyad jab
- 3. Schizophrenia
- 4. Cunno xumida
- 5. Cadaadis daran kadib
- 5. Soo koobid
- 6. Cudurka laba-cirifoodka
- 7. Cilad qasab ah oo qasab ah
- Cilladaha kale ee maskaxda
Xanuunada maskaxda waxaa lagu qeexaa inay badalaan nooc aqooneed, shucuur iyo / ama dabeecad, taas oo hor istaagi karta la dhaqanka qofka ee deegaanka uu ku korayo kuna kobcayo.
Waxaa jira dhowr nooc oo cilladaha maskaxda ah, kuwaas oo loo kala saaray noocyo, qaar ka mid ah kuwa ugu caansan waxaa ka mid ah kuwa la xiriira welwelka, niyadjabka, cuntada, shakhsiyadda ama dhaqdhaqaaqa, tusaale ahaan.
Cilladaha maskaxda ugu weyn ee u muuqda inay soo if baxaan waa:
1. Walaac
Xanuunada walwalka waa wax aad u badan, oo laga helo qiyaastii 1 qof 4tii qof ee dhakhtarka u taga. Waxaa lagu gartaa dareen raaxo, xiisad, cabsi ama dareen xun, kuwaas oo aad u xun oo badanaaba ay sabab u tahay rajada khatarta ama wax aan la aqoon.
Noocyada ugu badan ee walwalka waa walaaca guud, argagaxa cilladda iyo cuqdadda, waxayna aad u waxyeelo u yihiin labadaba saameynta nolosha bulshada iyo shucuurta qofka, iyo keenista astaamo aan raaxo lahayn, sida garaacis, dhidid qabow, gariir, hawo la'aan, dareen neef qabatin, xoqid ama dhaxan, tusaale ahaan, iyo halista ugu weyn ee la soo darista niyad jabka ama balwadaha khamriga iyo daawada.
Maxaa la sameeyaa: waxaa lagugula talinayaa inaad laqabsato cilminafsiga cilminafsiga, marka lagu daro la socoshada dhakhtarka dhimirka oo, mararka qaarkood, laga yaabo inay muujiso adeegsiga daroogooyinka yareeya astaamaha, sida daawooyinka diiqadda ama walaaca. Waxay sidoo kale u jiheysan tahay dhaqdhaqaaqa jirka iyo, intaa waxaa dheer, maalgelinta hababka dabiiciga ah ama nashaadaadka xilliga firaaqada ah sida fikirka, qoob ka ciyaarka ama yoga waxay noqon karaan kuwo waxtar leh, illaa iyo inta ay hagayaan dhakhtarku. Baro siyaabaha kala duwan ee loo daaweeyo walaaca.
2. Niyad jab
Niyad jabku waxaa lagu qeexaa xaalad niyadda niyadjabsan oo socotaa in kabadan 2 usbuuc, murugo iyo xiiso lumis ama raaxo kujirta howlaha, waxaana lasocon kara calaamado iyo astaamo sida caro, hurdo la'aan ama hurdo saaid ah, arxandarro, miisaanka oo yaraada ama miisaanka oo kordha, tamar la'aan ama adkaanshaha xoogsaarida, tusaale ahaan. Fahmaan sida loo ogaado haddii ay tahay murugo ama niyad jab.
Maxaa la sameeyaa: si loo daaweeyo niyad-jabka, la-socoshada dhakhtarka maskaxda ayaa la muujiyay, oo tilmaami doona daaweynta iyadoo loo eegayo darnaanta xaaladda iyo astaamaha la soo bandhigay. Habka ugu weyn ee loo daaweyn karo murugada ayaa ah isku darka daaweynta cilminafsiga ee cilmi nafsiga iyo isticmaalka dawooyinka lidka diiqadda ee uu qoray dhakhtarka dhimirka, oo ay ku jiraan Sertraline, Amitriptyline ama Venlafaxine, tusaale ahaan.
3. Schizophrenia
Schizophrenia waa cilladda nafsaaniga ah ee ugu weyn, oo lagu tilmaamo inay tahay cillad cillad maskaxeed keenta cilladaha luqadda, fikirka, aragtida, dhaqdhaqaaqa bulshada, kalgacalka iyo doonista.
Ciladan ayaa ku badan dhalinyarada ku jirta da 'yarta, laakiin waxay ku dhici kartaa da' kale, astaamaha iyo astaamaha ugu caansan waa dhalanteed, isbeddelada akhlaaqda, dhalanteedka, fikirka qaldan, isbedelka dhaqdhaqaaqa ama kalgacalka dusha sare, tusaale ahaan . Ogow noocyada ugu muhiimsan ee shisoofrani iyo sida lagu garto astaamaha.
Maxaa la sameeyaa: la socodka maskaxda ayaa lagama maarmaan ah, taas oo muujin doonta isticmaalka daawooyinka dhimirka, sida Risperidone, Quetiapine, Clozapine iyo Olanzapine, tusaale ahaan. Intaas waxaa sii dheer, jihaynta qoyska iyo dabagalka xirfadlayaasha kale ee caafimaadka, sida cilmu-nafsiga, daaweynta shaqada iyo nafaqada, tusaale ahaan, waxay lagama maarmaan u yihiin in daaweyntu si buuxda waxtar u yeelato.
4. Cunno xumida
Cudurka anorexia nervosa waa mid ka mid ah cilladaha ugu badan ee cunnada waxaana lagu gartaa miisaanka oo si ula kac ah loo dhimo, oo ay keento diidmada wax cunidda, qalloocinta qofka muuqaalkiisa iyo cabsida culeyska.
Bulimia, oo iyaduna ah mid soo noqnoqota, waxay ka kooban tahay cunista xaddi badan oo cunto ah ka dibna isku dayaysa inay baabi'iso kalooriyada siyaabo waxyeello leh, sida soo-kicinta matag, isticmaal caloosha jilcisa, jimicsi aad u xoog badan ama soon dheer.
Cunno xumida waxay ku badan tahay dadka dhalinyarada ah, waana ku soo badatay sababo la xiriira dhaqanka qaddarinta sharraxaadda. In kasta oo anorexia iyo bulimia ay yihiin kuwa ugu caansan ee cunno xumida, hadana waxaa jira dhibaatooyin kale oo la xiriira cunida, sida orthorexia, oo ay ka jirto walaac xad dhaaf ah cunida cunooyinka caafimaadka qaba. Raadi waxa ugu weyn ee cilladaha cunnada.
Maxaa la sameeyaa: ma jirto daaweyn fudud oo lagu daaweeyo cilladaha cunnada, ee u baahan daaweynta maskaxda, cilmu-nafsiga iyo nafaqada, iyo daawooyinka badanaa waxaa lagu muujiyaa oo keliya xaaladaha cudurada la xiriira, sida walaaca ama niyad-jabka. Kooxaha taageerada iyo la-talinta waxay noqon karaan habab wanaagsan oo lagu buuxiyo daaweynta loona helo natiijooyin wanaagsan.
5. Cadaadis daran kadib
Cadaadiska ka dib argagaxa waa walaaca ka dhasha ka dib marka lala kulmo xaalad naxdin leh, sida weerar, hanjabaad dhimasho ama qof aad jeceshahay, tusaale ahaan. Guud ahaan, qofka ay dhibaatadu saameysey wuxuu si joogto ah ugu soo noolaanayaa wixii ku dhacay xusuus ama riyooyin, wuxuuna soo bandhigayaa walaac xoog leh iyo ciriiri nafsi ah. Fiiri sida loo ogaado haddii ay tahay culeys maskaxeed kadib.
Maxaa la sameeyaa: daaweynta waxaa lagu sameeyaa teraabiyada cilminafsiga, halkaas oo cilmi nafsigu isku dayo inuu ka caawiyo inuu fahmo dhacdooyinka sababaya cabsida aan qasabka ahayn iyo sida ay u sii deyn karaan xusuusta naxdinta leh ee dhacdooyinkan. Si kastaba ha noqotee, xaaladaha qaarkood, sidoo kale waxaa laga yaabaa inay lagama maarmaan noqoto in loo tago dhakhtarka maskaxda si loogu taliyo isticmaalka daawooyinka, sida daawada niyadjabka ama walwalka si loo yareeyo astaamaha.
5. Soo koobid
Somatization waa cilad uu qofku ku qabo cabashooyin fara badan oo jireed, isagoo ula jeeda xubnaha kala duwan ee jirka, laakiin aan lagu sharxin wax isbeddel caafimaad ah. Badanaa, waa dad si joogto ah ula taga dhakhtarka cabashooyin badan, qiimeynta caafimaadka, baaritaanka jirka iyo baaritaanada, waxba lagama oga.
Xaaladaha badankood, dadka qaba jahwareerka somatization waxay la kulmaan walaac iyo isbeddellada niyadda, marka lagu daro inay noqdaan kuwo deg deg ah. Marka lagu daro dareemida qofka inuu u imaado inuu matalo ama ula kac u kiciyo astaamaha, cudurka waxaa loogu yeeraa xaalad jahwareer.
Maxaa la sameeyaa: la socodka maskaxda iyo cilmu-nafsiga waa lagama maarmaan, si qofku awood ugu yeesho yareynta astaamaha. Daawooyinka sida dawada murugada ama anxiolytics ayaa laga yaabaa inay lagama maarmaan tahay xaaladaha qaarkood. Waxbadan ka baro somatization iyo cudurada nafsaaniga ah.
6. Cudurka laba-cirifoodka
Cudurka laba-cirifoodka waa cudur maskaxeed oo sababa isbeddello niyadda aan la saadaalin karin, oo ka bilaabma niyad jab, oo ka kooban murugo iyo niyad jab, ilaa miyir-qab, dabacsanaan iyo dabeecad xad-dhaaf ah oo laga leexdo. Fahmaan sida loo aqoonsado loona daaweeyo cudurka laba-cirifoodka.
Maxaa la sameeyaa: daaweynta badanaa waxaa lagu sameeyaa daawooyinka xasiliya niyadda, sida lithium carbonate, oo ay tahay inuu ku taliyo dhakhtarka dhimirka.
7. Cilad qasab ah oo qasab ah
Sidoo kale loo yaqaan 'OCD', cilladani waxay keentaa fikrado qas iyo qasab ah oo wax u dhimaya hawl maalmeedka qofka, sida buunbuunin ku saabsan nadiifinta, ku mashquulka gacmaha dhaqashada, baahida loo qabo isku ekaanshaha ama ku qasbida waxyaabaha uruurinta, tusaale ahaan.
Maxaa la sameeyaa: daaweynta cilladaha qasabka ah ee qasabka ah waxaa hagaya dhakhtarka maskaxda, iyadoo la qaadanayo dawooyinka lidka diiqadda, sida Clomipramine, Paroxetine, Fluoxetine ama Sertraline, iyo daaweynta garashada-dabeecadda ayaa sidoo kale lagu talinayaa. Raadi faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan sida lagu garto loona daweeyo cudurkan.
Cilladaha kale ee maskaxda
Marka lagu daro cilladaha horey loo soo sheegay, waxaa sidoo kale jira kuwo kale oo lagu sharaxay Buug-tilmaameedka iyo Tirakoobka ee Dhibaatooyinka Maskaxda (DSM-5), sida:
- Xanuunada maskaxda, sida shisoofrani ama cillad maskaxeed;
- Dhibaatooyinka Qofka, sida nacasnimada, bulshada, xadka, noocyada taariikhiga ah ama narkisistic, tusaale ahaan;
- Dhibaatooyinka la xiriira maandooriyaha, sida daroogooyinka sharci darrada ah, aalkolada, daawooyinka ama sigaarka, tusaale ahaan;
- Xanuunada neerfaha, sida delirium, Alzheimers ama waallida kale;
- Cilad-darrada neerfaha, sida naafonimada caqliga, cilladaha wada xiriirka, autismka, feejignaan la'aanta iyo feejignaanta ama cilladaha dhaqdhaqaaqa;
- Dhibaatooyinka galmada, sida biya baxa dhiciska ama daahitaanka;
- Ciladda hurdada-hurdada, sida hurdo la'aan, isku-buuqsanaan la'aan ama narcolepsy;
- Cilladaha curyaaminta, oo la xidhiidha rabitaanka galmada.
Haddii laga shakiyo cillad maskaxeed aad ayey muhiim u tahay in lala tashado cilmi-nafsi yaqaan ama takhtarka cilmu-nafsiga, si markaa qiimeynta lagama maarmaanka ah loo fuliyo, cudurka loo ogaado iyo daaweynta ugu habboon ee la bilaabo.