Xiidmaha Xiidanka

Qanacsan
- Muxuu dareemaa dabaysha mindhicirka weyn?
- Sababaha keena xiidmaha xiidanka
- Fursadaha daaweynta
- Isbedelada qaab nololeedka
- Fursadaha caafimaadka
- Dhibaatooyinka iyo goorta la arko dhakhtarkaaga
- Waa maxay aragtida?
Waxaan ku darnaa badeecooyin aan u maleyneyno inay faa'iido u leeyihiin akhristayaashayada. Haddii aad wax kaga iibsato xiriiriyeyaasha ku yaal boggan, waxaa laga yaabaa inaan kasbano komishan yar. Waa kan geeddi-socodkeenna.
Guudmarka
Xanuunka xiidanka waa xuub si lama filaan ah oo isku soo uruuriya muruqyada mindhicirkaaga. Xiidanka waa qayb ka mid ah xiidmaha waaweyn. Waxay mas'uul ka tahay sameynta, keydinta, iyo saxarada saxarada.
Xiidmaha xiidanka waxay badanaa la xiriiraan cilladda mindhicirka xanaaqa (IBS). Kala-baxyadaas waxay noqon karaan calaamado ama astaamo xaaladda lagu garto. Xaqiiqdii, xiidmaha xiidanka waxay caan ku yihiin IBS-ka oo cilladda xiidmaha ayaa sidoo kale mararka qaarkood loo yaqaan "xiidanka spastic." Si kastaba ha noqotee, maahan in qof kasta oo qaba cudurka IBS uu kordhiyo dhaqdhaqaaqa, ama saxaro, sidaas darteed ereygu ma khuseeyo qof kasta oo qaba IBS.
IBS ka sokow, dabaysha xiidanka waxay noqon kartaa natiijada xaaladaha kale ee caafimaad ama arrimaha. Xiidmaha xiidanka waxay kaloo dhici karaan sabab la'aan la garan karo.
Muruqyada xiidanka waxay qandaraas ku caawiyaan inay u dhaqaaqaan saxarada dhinaca hoose ee mareenka caloosha iyo mindhicirka (GI). Inta lagu jiro kala-baxa mindhicirka weyn, muruqyada ku dahaadhan xiidanka wey adkeeyaan ama iskula baxaan qaab aan habaysnayn. Foorashooyinkaasi badanaa waa xanuun badan yihiin oo muuqda, halka foosha caadiga ah ay tahay dhif in la arko.
Xiidmaha xiidanka waxay sababi karaan calaamado kale marka lagu daro xanuunka. Maroojisyada, baahi lama filaan ah oo loo qabo isticmaalka musqusha, iyo dibirbararku waxay caan ku yihiin qanjirada 'colon spasms'. Waxa aad la kulantay waxay ku xirnaan karaan waxa sababa dabacsanaanta iyo sida daran ee dabacyadu u yihiin.
Muxuu dareemaa dabaysha mindhicirka weyn?
Darnaanta astaamaha xuubka xiidanka way ku kala duwanaan kartaa qof ilaa qof. Waa kuwan qaar ka mid ah calaamadaha iyo astaamaha xinjirowga xiidanka ee dhici kara:
- Xanuun. Xanuun daran oo caloosha ah, gaar ahaan caloosha hoose iyo dhinaca bidix, ayaa caan ku ah qanjirada caloosha. Xanuunku wuu ku kala duwanaan karaa xoogiisa dabac kasta.
- Gaas ama dibbiro. Calaamadahaasi waxay dhici karaan wakhti kasta oo maalinta ah, iyadoon loo eegin cuntada.
- Si deg deg ah ugu boorinta isticmaalka qolka nasashada. Muruqyada muruqyada ee xiidanka xiidmaha waxay xawaareyn karaan dhaqdhaqaaqyada mindhicirka, marka marka dabadu ay dhacdo, waxaa laga yaabaa inaad u baahato inaad si dhakhso leh u isticmaasho musqusha.
- Isbedelada dhaqdhaqaaqa saxarada. Kala-beddelka u dhexeeya shuban-biyoodka iyo calool-istaagga caloosha marka ay saxaroodaan ayaa ku dhici kara dadka qaba xiidmaha xiidanka.
- Saxaro dabacsan Dhaqdhaqaaqa iswaafaqsan wuxuu ka hor istaagi karaa jirkaaga inuu si sax ah u sameysto saxarado, sidaas darteed saxarada saxarada ka socota ayaa dabacsan.
- Saxarada saxarada. Xabka oo cad ama cadaan ah ayaa ka soo muuqan kara dhaqaaqa mindhicirka haddii aad qabtid xiidmaha xiidanka. Xabka saxaradaada ayaa sidoo kale astaan u ah IBS.
Sababaha keena xiidmaha xiidanka
Xiidmaha xiidanka waxay caadi ahaan calaamad u yihiin xaalad caafimaad oo salka ku haysa. IBS waa xaalada caafimaad ee ugu caansan ee sababi karta xiidanka caloosha. Xaaladaha kale ayaa sidoo kale sababi kara foosha. Kuwaas waxaa ka mid ah:
- ulcerative colitis
- Cudurka Crohn
- murugsan, ama weynaaday, xiidanka
- gaaska xayiran
- infekshinka bakteeriyada ee mindhicirka
- xiidmaha ama xiidmaha oo xirma
Xanuunada xiidanka waxay la wadaagaan astaamo badan oo la mid ah kuwa IBS. Taasi waa sababta ay muhiim u tahay inaad ballan la sameysid dhakhtarkaaga oo aad ka shaqeysid si loo go'aamiyo haddii calaamadahaagu ay yihiin natiijada firiirica ama ay sababtay xaalad hoose sida IBS.
Ma cadda sababta dabaysha xiidanka u dhacaan, xitaa marka la ogaado waxa salka ku haya.
Astaamaha IBS way kasii darayaan markaad dareento walaac iyo walaac ka badan sidii caadiga ahayd ama markii aad cuntid cuntooyin dufan badan leh, iyo waxyaabo kale oo kiciya. Dhacdooyinkaas isku mid ah waxay u horseedi karaan xiidmaha xiidanka, laakiin isku xirku gabi ahaanba ma cadda.
Fursadaha daaweynta
Daaweynta qanjirada 'colon spasms' waxaa loola jeedaa yareynta astaamaha iyo ka hortagga dhibaatooyinka ka yimaada firiirica. Waqtigan xaadirka ah, ma jirto wax daawo ah ama hab si joogto ah looga hortago in xiidanka xiidanka ay dhacaan.
Haddii dhaqtarkaaga aad ka heshay cilad-baxa mindhicirka weyn ee mindhicirka, waxay kaala hadli karaan waxyaabaha ku saabsan noocyadan daaweynta xiidmaha xiidanka:
Isbedelada qaab nololeedka
- Maamul culeyska fekerka. Baro sida loo maareeyo culeyska oo loo yareeyo saameynta ay ku leedahay caafimaadkaaga maskaxda iyo jirka marka ay dhacdo. Tani waxay kaa caawin kartaa kahortagga wareer mustaqbalka.
- Inbadan dhaqaaq. Kordhinta jimicsigaaga iyo jimicsiga badanaa waxay kaa caawin kartaa inaad sii wadatid habkaaga GI-ga ugu shaqeynayo sida ugu fiican.
- Cun faayib badan. Fibreerku wuxuu ku darayaa wax badan saxaradaada. Tani waxay yareyn kartaa fursadaha saxaro dabacsan ama isu-socodka saxarada oo is beddela. Fibre waxaa laga helaa miraha, khudaarta, miraha dhan, digirta, iyo digirta. Goynta dufanka waxay kaloo yareyn kartaa cuncunka xiidanka. Isbeddeladani waxay yareyn karaan qanjirada malawadka waxayna ka hortagi karaan foosha mustaqbalka.
- Xaddid ama ka jooji aalkolada iyo tubaakada. Labadan sheybaaba waxay carqaladeyn karaan shaqada GI ee caafimaadka qabta, sidaa darteed jarista ama baabi'intooda gebi ahaanba waxay kaa caawin kartaa joojinta jahwareerka mustaqbalka.
Fursadaha caafimaadka
- Daawada shubanka. Labada warqad ee lagaa iibsan karo iyo daawada laguu qoro ee kahortaga shubanka ayaa laga yaabaa inay gacan ka geysato yareynta astaamaha qaar ee xuubka xiidanka iyo joojinta shubanka.
- Daawada Antispasmodic. Daawooyinkaan waxaa loogu talagalay inay dejiyaan murqaha ayna yareeyaan foosha daran ee ka timaadda xiidmaha.
Dhibaatooyinka iyo goorta la arko dhakhtarkaaga
Xiidmaha xiidanka waxay noqon karaan kuwo hal mar daran oo si dhib leh loo ogaan karo waqtiga soo socda. Ma cadda sababta ay ugu kala duwan yihiin darnaanta, laakiin marar dhif ah ayay calaamad u yihiin dhibaato daran.
Waqtiga kaliya ee aad ubaahantahay inaad raadsato daryeel caafimaad oo deg deg ah hadii aad qabtid xiidanka xiidanka waa hadii aad muujineyso calaamadaha caloosha ama xiidmaha oo xirma. Calaamadaha xannibaadda waxaa ka mid ah:
- calool xanuun daran ama calool xanuun
- lallabbo
- matagid
- awoodin inuu saxarada dhaafo
Dheecaanka iyo saxarada oo ku soo kordha xiidmahaaga waxay noqon karaan xaalad naf-gooyada ah haddii aan si sax ah oo dhaqso leh loola dhaqmin.
Si kastaba ha noqotee, haddii aad la kulanto firiiric joogto ah ee xiidanka ama astaamo kale, ka hubso dhakhtarkaaga. Waxay raadin karaan sharaxaad macquul ah. Haddii baadhitaan la sameeyo, adiga iyo dhakhtarkaagu waxaad bilaabi kartaa daaweyn taas oo rajeyneysa inay ka hortagto wareer mustaqbalka ah. Haddii dabayshu sii socoto, adiga iyo dhakhtarkaagu waxaad abuuri kartaan qorshe aad ku maareyn kartaan waxyeellooyin kasta oo ku yimaadda xasaasiyadda.
Waa maxay aragtida?
Xiidmaha xiidanka waa wax caadi ah. Waxay si isdaba joog ah ula xiriiraan IBS, laakiin sidoo kale waxay ku dhici karaan iyadoon wax sabab ah salka ku hayn. Waxay sababi karaan xanuun ku meel gaar ah ama raaxo la'aan, laakiin marar dhif ah ayay u yihiin walaac.
La shaqeynta dhakhtarkaaga ayaa kaa caawin karta inaad ogaato wixii caafimaad ee sababi kara firiirica. Waxa kale oo aad heli kartaa daaweyn ka caawin karta kahortagga dabacsanaanta ama yareynta dhibaatooyinka ka yimaada calaamadaha qaarkood.